İklim uyarısı: Gelecek 5 yılda sıcaklıklar rekor kıracak

Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) yayımladığı yıllık iklim projeksiyonu, önümüzdeki 5 yıl için karamsar bir tablo ortaya koyuyor.

WMO için İngiltere Meteoroloji Servisi tarafından hazırlanan ve bugün Cenevre’de açıklanan rapora nazaran insanlık, rekor kıran sıcaklar ve iklim değişikliğine bağlı olarak artış kaydedecek iklim felaketleri ile uğraş etmek zorunda kalacak.

1,5 derecelik eşik aşılacak

Raporda, önümüzdeki 5 yıl içinde, inançlı kabul edilen memleketler arası iklim eşiğinin aşılabileceği, bunun da “en sıcak yıl” rekorlarının kırılmasını beraberinde getirebileceği belirtiliyor.

2015 yılındaki Paris İklim Mutabakatı ile devletler, global ısınmanın sanayi öncesi periyoda nazaran 1,5 derece artışla sonlandırılması taahhüdünde bulunmuştu.

Ancak yeni iklim projeksiyonuna nazaran 2026- 2030 yılları ortasında global ortalama sıcaklığın, 1,5 dereceyi aşma mümkünlüğü yüzde 75. Bilim insanlarının öngörüsü yıllık global ortalama sıcaklığın 1,3 ile 1,9 ortasında seyredeceğine işaret ediyor.

Önümüzdeki beş yılın en az birinde 1,5 derece eşiğinin aşılma mümkünlüğü yüzde 91 ve 2024’te kırılan “dünyanın en sıcak yılı” rekorunun yine kırılma mümkünlüğü da yüzde 86. 2024’te 1,5 derecelik eşik 1,55 ile aşılmıştı.

Hatta bu yılki raporda, 2030 yılına kadar Kuzey Kutbu’nda sıcaklık artışının 1,66 dereceyi bulacağı öngörüsüne yer veriliyor.

Artan sıcaklıkların, insan kaynaklı iklim değişikliğinin tesirlerini hafifletmede hayati kıymete sahip olan Amazon’da kuraklığa ve orman yangınlarına yol açabileceği uyarısı da yer alıyor.

“Fırsat penceresi kapanmakta”

İngiltere Meteoroloji Servisi’nden Melissa Seabrook, “İklimin ısındığına ve global ortalama sıcaklığın yükselmeye devam ettiğine dair çok net deliller var” açıklamasını yaptı.

1,5 derecelik eşiğin aşılma öngörüsünün tek bir yıla mahsus olduğuna dikkat çekmekle birlikte “dünya bu eşiğe yaklaştıkça, kelam konusu eşiğin daha sık aşılması giderek daha muhtemel hâle geliyor” diyen Seabrook, “Bilim, global ortalama sıcaklığı 1,5 derecede tutmaya yönelik fırsat penceresinin süratle kapanmakta olduğu konusunda son derece net” dedi.

Melissa Seabrook ayrıyeten sıcaklıklardaki her 0,1 derecelik artışın, ağır tesirleri olduğunu söyledi, örnek olarak da bu hafta Avrupa’da vefata yol açan yüksek hava sıcaklıklarını gösterdi.

Kuzey Kutbu’nda artacak hava sıcaklıkları, kutuplardaki buz örtüsünün eriyerek incelmesine yol açarak, yeni iklim felaketlerini tetikleyebilir.

Önümüzdeki beş kış boyunca kuzey yarımkürede daha yağışlı bir hava bekleniyor.

Melissa Seabrook, Kuzey Kutbu’ndaki ısınmanın hava sistemlerini bozabileceğini ve bilhassa dünyanın kuzey bölgelerinde daha şiddetli hava olaylarına yol açabileceğini belirtti.

Güçlü El Nino uyarısı: Sıcaklık rekoru 2027’de kırılabilir

Bu ortada bugün yayımlanan raporda 2026 yılı sonu için bir El Nino öngörüldüğüne dikkat çekiliyor.

Melissa Seabrook, Pasifik Okyanusu’nun ısınması nedeniyle global sıcaklıkların rekor kırma potansiyeli olan düzeylere yükselebileceğini kaydetti.

El Nino, Pasifik Okyanusu’nun orta ve doğu kısımlarında deniz yüzeyi sıcaklıklarının olağandan daha fazla artmasıyla başlayan, tüm dünyadaki hava akımlarını değiştiren, global sıcaklıkları artıran ve 9 ile 12 ay ortasında süren bir doğal iklim olayı.

Seabrook, El Nino nedeniyle 2024’teki sıcaklık rekorunun muhtemelen 2027 yılında kıralacağına işaret etti.

WMO’nun yeni iklim projeksiyonunu kıymetlendiren Imperial College London’dan iklim bilimci Friederike Otto da 1,5 derecelik eşiğin aşılmasının, insanlığı sel, fırtına, kuraklık ve sıcak hava dalgaları üzere daha şiddetli hava olayları ile karşı karşıya getireceği konusunda uyardı.

Otto’ya nazaran artan global ısınma, daha çok can kaybına, tarımı etkilemesi nedeniyle besin fiyatlarında şoklara ve daha sık orman yangınlarına yol açabilir.

AP,Reuters / DA,BK