Arkeoloji dünyasında büyük keşif: 7 bin yıllık ‘başsız mezarlık’ gizemi çözüldü mü?

Arkeoloji ve tarih dünyası, Avrupa’nın göbeğinden gelen ezber bozucu bir keşifle çalkalanıyor. Slovakya bölgesindeki Vráble-Veľké Lehemby antik kazı alanında araştırma yapan uluslararası bir bilim heyeti, yaklaşık 7.000 yıl önce yaşamış topluluklara ait, çoğunun kafası gövdesinden ayrılmış düzinelerce insan iskeleti buldu. Erken Neolitik dönemi ve o dönemdeki insanların yaşam biçimlerini doğrudan aydınlatan bu keşif, tarih öncesi dönemin en ürkütücü sırlarından birini de gün yüzüne çıkardı.

Vahşi bir katliam değil, sıradan bir cenaze ritüeli

Saygın bilimsel dergilerden Prehistorik Toplum Bildirileri (Proceedings of the Prehistoric Society) bünyesinde yayımlanan yeni bir araştırma, ilk bakışta kan donduran bu toplu mezarın arkasındaki gerçeği araladı. İlk incelemelerde cesetlerin rastgele üst üste yığılması sebebiyle akıllara bir savaş ya da katliam ihtimali gelmişti. Ancak başsız iskeletler üzerinde yapılan detaylı antropolojik incelemeler, kemiklerde vahşi bir darbe izine rastlanmadığını gösterdi. Tam aksine, kafaların keskin aletler kullanılarak son derece dikkatli, adeta cerrahi bir hassasiyetle gövdeden ayrıldığı tespit edildi. Araştırmacılar, bu sıradışı uygulamanın düşman saldırısı veya şiddet eylemi değil, o topluluğun uyguladığı rutin bir cenaze ritüeli ve gömme geleneği olduğunu savunuyor.

Kayıp kafalar nerede? Gizem henüz bitmedi

Keşfedilen bu toplu mezar binlerce yıllık ritüel sırrını çözse de beraberinde yepyeni bir soruyu getirdi: “Kesilen kafalar nerede?” Antik çağlarda yaşayan bazı medeniyetlerde kafataslarının ayrı kutsal alanlarda saklandığı bilinirken, Vráble-Veľké Lehemby yerleşimcilerinin bu kesilen kafaları nereye götürdüğü veya ne amaçla kullandığı henüz tespit edilemedi. Gizem perdesini tamamen aralamak, bu insanların genetik kökenlerini ve tam olarak kim olduklarını çözmek adına laboratuvar ortamında ileri düzey DNA analizi testlerinin yapılması planlanıyor.

Gelişmiş bir neolitik toplumun ayak izleri

Aynı kazı alanında iskeletlerin yanı sıra çok sayıda dönemsel alet ve hayvan kemikleri de gün yüzüne çıkarıldı. Elde edilen tüm bu arkeolojik veriler, 7.000 yıl önce Slovakya’daki bu topraklarda karmaşık ve gelişmiş bir sosyal yapının var olduğunu kanıtlıyor. Bölgedeki ev kalıntıları ve etrafını çevreleyen devasa savunma hendeği, buranın büyük bir nüfusu barındıran organize bir yerleşim yeri olduğunu gösteriyor. İyi işleyen bir tarım sistemi kuran, doğan, büyüyen ve kendilerine has inanç ritüelleriyle hayatı sonlandıran bu antik toplum, modern bilimin sunduğu imkanlarla tarih kitaplarını yeniden yazdırmaya aday görünüyor.