Hastalıkları yenmek için bakteri mühendisliği

Futuris, bilim adamlarının solunum yolu hastalıklarını bakterilerden geliştirilen sentetik aşılarla nasıl tedavi ettiğini araştırıyor. Araştırmanın sonunda Kovid-19 ile mücadeleye yönelik aşıların geliştirilmesine yol açacağı umuluyor.

Barselona’daki Genomik Düzenleme Merkezi’ndeki (CRG) araştırmacılar birkaç yıldır mikoplazma adı verilen bir bakteri türü üzerinde çalışıyorlar. Amaç, hem çiftlik hayvanlarında hem de insanlarda bulunan solunum yolu hastalıklarını önlemek için akıllı aşılar geliştirmektir.

Sentetik bakteri yetiştirmek için en son teknoloji kullanılır. MycoSynVac adı verilen bu Avrupa araştırma projesine katılanlar, aynı bilimin sonunda antijen olarak koronavirüs proteinlerini kullanarak bir COVID-19 aşısı geliştirmek için kullanılabileceğini söylüyor.

CRG Biyoteknologu Maria Lluch-Senar, “Stratejilerden biri, bağışıklık sistemimizi antikor üretmesi için eğiterek bu virüslerin proteinlerini aşı olarak kullanmaktır. Biz buna “rekombinant aşılar” diyoruz. Yani virüs ortaya çıktığında, bağışıklık sistemi virüsü bloke edip onu ortadan kaldırabiliyor. Ancak zorluk çok büyük. Bu uzun ve maliyetli bir süreç. Ve bazen virüsten gelen tek bir proteinle değil, birçok farklı proteinle uğraşıyorsunuz. Yani bu gerçekten zorlayıcı” diyor CRG Biyoteknologu Maria Lluch-Senar.

“İnsan akciğerlerine bulaşan bakterileri bile öldürebiliyoruz”

Burada yetişen sentetik, patojenik olmayan bakteriler, çiftlik hayvanlarında bağışıklık tepkisini tetikleyecek şekilde tasarlandı. Ancak CRG Direktörü Luis Serrano, organizma anlaşıldığında, DNA’nın evrensel dilinin başka biyolojik uygulamalar bulmanın mümkün olduğu anlamına geldiğini söylüyor.

“Antikorları aktive edebildik. Bağışıklık sistemini uyaran molekülleri aktive edebildik. Ayrıca enzimleri de aktif hale getirebiliriz. Diğer bakterileri de öldürebiliriz. Hatta insan akciğerlerine bulaşan bakterileri bile öldürebiliriz. Şimdi amaç, aynı bakteriler üzerindeki koronavirüs proteinlerini aktive edebilmek. Bu proteinler sonunda insan akciğer hücrelerine bağlanarak virüsün hücrelere girmesini engelleyebilir.”

Bir bakterinin genomunu değiştirmek

Bakterinin bağışıklık sistemini destekleyebilecek bir müttefik haline gelebilmesi için bilim adamlarının öncelikle onu gizlemesi gerekiyor. Bu, bakterinin genomunu değiştirerek yapılır. Bunu yapmak için Bordeaux’daki uzmanlar mayaya geçti.

“Çünkü mikoplazma neumonie’de bu değiştirilmiş genomu üretmek için pek fazla aracımız yok, bunu bir mayaya veriyoruz. Mayanın içinde, bu genomu değiştirmemize olanak tanıyan pek çok iyi aracımız var. Yani mayayı kullanarak, bu kötü genleri ortadan kaldırabiliyoruz ve tutmak istediğimiz genleri yerleştirebiliyoruz. Yani temel olarak maya, bizim rehberliğimizi kullanarak bizim için yeni bir genom inşa edecek, buna sentetik genom diyoruz, temelde sadece istediğimiz iyi parçalara sahip olan. bizim aşımız” diyor INRAE Mikrobiyolog Yonathan Arfi.

Bilim insanları, COVID-19 açısından sentetik biyoloji alanının 18 ay içinde anlamlı sonuçlar üretebileceği konusunda iyimser olduklarını söylüyor.

Serrano, “COVID-19 kalıcı olarak burada. Ortadan kaybolmayacak. Mevsimsel grip gibi olacak. Her yıl aşı yaptırmamız gerekecek. Eğer enfeksiyona yakalanırsanız enfeksiyonla mücadele edecek araçlara sahip olmamız gerekecek. Yaklaşımımız da bu araçlardan bazılarını sağlayabilir” diye ısrar ediyor Serrano.

Drone resimleri Biofaction’ın izniyle.

Kaynak: euronews