Berlin-Ankara çizgisinde “stratejik yakınlaşma” bildirisi

Resmi ziyaret maksadıyla Almanya’nın başşehri Berlin’de bulunan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, burada beraberindeki heyetle birlikte Başbakan Friedrich Merz tarafından kabul edildikten sonra mevkidaşı Johann Wadephul ile bir ortaya geldi.

İki bakan, görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, Türkiye-Almanya, Avrupa Birliği-Türkiye, Avrupa’nın güvenliği, ABD-İran ateşkes görüşmeleri, İsrail’in Filistin topraklarında izlediği siyaset ve Ukrayna savaşı hakkında açıklamalarda bulundu.

Almanya Dışişleri Bakanı Wadephul, “Berlin’e ikinci defa güzel geldin sevgili Hakan” diyerek başladığı konuşmasında, “uzun yıllar süren ortanın akabinde, tekrar stratejik bir diyalog oluşturmayı başardık” dedi. Bu formatta görüşmelerin daha uzun ve derinlikli olduğunu tabir eden Wadephul, Türk-Alman ilgilerinin yeni bir düzeye yükselmesinden memnuniyet duyduğunu ve görüşmenin önümüzdeki yıl Türkiye’deki buluşmada bu seviyede devam edeceğini dile getirdi.

Dışişleri Bakanı Fidan da, 12 yıl ortadan sonra, iki ülke ortasında toplanan stratejik diyalog sistemine vurgu yaparak bu kapsamda iki ülke ortasındaki alakaların yanı sıra, Türkiye-AB bağlantıları, güvenlik ve savunma mevzuları ile bölgesel hususların ele alındığını aktardı. “Gerek ikili gerekse bölgesel mevzularda önümüzdeki periyodun yol haritasını çıkardık. Türkiye ve Almanya’nın daha fazla alanda, daha güçlü bir paydaşlık sergilemesi gerektiği görüşündeyiz” sözlerini kullanan Fidan, Almanya’nın, 52 milyar dolar düzeyindeki ikili ticaret hacmi ile Türkiye’nin dünyadaki ikinci, Avrupa’daki birinci büyük ticari ortağı olduğunu ve bu seviyeyi yakın gelecekte 60 milyar dolara çıkarmak istediklerini belirtti.

Her iki tarafın savunma endüstrisi alanındaki iş birliğinin gelişmesine ve çeşitlenmesine de değer verdiğini vurgulayan Hakan Fidan, “Bu alandaki iş birliğimizin artması, bağlantılarımızın stratejik niteliğini daha da pekiştirecektir” dedi.

Türkiye’nin AB üyeliği

Dışişleri Bakanı Fidan, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne (AB) adaylık süreci ve beklentileri ile ilgili olarak da şunları lisana getirdi: “Bizim AB’den temel beklentimiz, Türkiye ile münasebetlerin ve AB’ye adaylık sürecimizin siyasi saiklerden bağımsız biçimde yürütülmesidir. Kabul edilmesi lazımdır ki vaktin ruhu, Türkiye-AB alakalarının daha gerçekçi, stratejik ve sonuç odaklı bir yerde ele alınmasını gerekli kılmaktadır.”

“Türkiye ile derinleştirilmiş bir ekonomik entegrasyon Avrupa Birliği için bir stratejik gereklilik haline gelmiştir, bu Türkiye için de geçerlidir” diyen Fidan, bu bağlamda Gümrük Birliği’nin güncellenmesi gerektiğini tabir etti.

Türkiye’nin AB’nin savunma ve güvenlik teşebbüslerinden dışlanmasının, Avrupa’nın ortaya koyduğu güvenlik maksatlarıyla çelişeceğini lisana getiren Hakan Fidan, ülkesinin bu alanda katettiği aranın AB’nin kendi stratejik duruşunu hayata geçirebilmesi bakımından Avrupa’nın elindeki en bedelli imkanlardan biri olduğunu savundu.

Almanya Dışişleri Bakanı Wadephul ise, “Türkiye’nin AB’ye girme niyeti varsa, Almanya bu yolda dostça ve muteber bir ortak olacaktır” tabirlerini kullandı. Bunun için Türkiye’nin tüm kriterleri yerine getirmesinin koşul olduğunu da hatırlatan Wadephul, Türk hükümetinin tam üyelik maksadında ısrarcı olmasından memnuniyet duyduğunu belirtti.

Bunun düzgün bir sinyal olduğu söz eden Wadephul, Türkiye ile AB ortasındaki stratejik alakaların geliştirilmesinin Alman hükümeti açısından istenen bir şey olduğunu aktardı.

“Önemli bir NATO müttefiki ve AB’nin değerli bir ticaret ortağı olan Türkiye’nin, AB’nin savunma siyasetleri ve sanayi siyasetleri araçlarına iştirakini destekliyoruz” diyen Johann Wadephul, bu açıdan Gümrük Birliği’nin modernizasyonunun da kıymetli olduğunu vurguladı.

İran savaşı ve Filistin topraklarındaki durum

Ankara’nın, Pakistan’ın İran ile ABD ortasındaki arabuluculuk eforlarına dayanak verdiğini belirten Fidan, savaşın tekrar başlamasının global çapta ekonomik açıdan çok büyük tesirleri olacağı ikazında bulundu. Hakan Fidan, gerek İran’ın gerekse ABD’nin bu riskin farkında olduklarına ve kalıcı bir muahedeye varılması istikametinde gerekli iradeye sahip olduklarına inanmak istediklerini de kelamlarına ekledi.

Filistin sıkıntısının bölgedeki tüm kronik meselelerin ana kaynağı olduğunu lisana getiren Türkiye Dışişleri Bakanı, sorunun sadece iki devletli tahlille ortadan kalkacağını söz etti. İsrail’in aşırılıkçı ve yayılmacı siyasetlerinin ise bu barış vizyonunun karşısındaki en büyük mahzur olduğunu belirten Fidan, İsrail’in “Gazze, Batı Şeria, Lübnan ve Suriye’deki saldırganlığının global bir tehdide dönüştüğünü” kaydetti.

Alman Dışişleri Bakanı ise sorunların çözüme kavuşturulması konusunda Berlin ile Ankara’nın hemfikir olduğunu, yalnızca o tahlile giden yollarla ilgili kimi noktalarda farklı yollar izlediklerini belirtti. Gazze’de sivillerin korunması için daha fazla efor sarfedilmesi gerektiğini söz eden Wadephul, başka yandan İsrail’in kendini savunma hakkını tanıdıklarını vurguladı. 

Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının Avrupa iktisadını çok makûs etkilediğini vurgulayan Wadephul, dünyanın birçok başka ülkesinde, Boğaz’ın kapalı kalması sebebiyle gübre kıtlığı yaşandığını ve bu durumun önümüzdeki süreçte açlık krizi yaratabileceğini belirtti. Savaşın bir an evvel bitmesinin çok kıymetli olduğunun altını çizen Alman Bakan, diğer yandan sağlanacak barışın, kesinlikle İran’ın nükleer silah sahibi olmasını engelleyecek bir husus içermesi gerektiğini ve bunun en başta İran’a komşu ülkelerin güvenliği açısından kıymetli olduğunu vurguladı.

DW,Reuters / ET,BK